Biegasz? Grozi Ci śmierć! Sprawdź jak się przed nią uchronić.

Z pewnością nieraz słyszeliście o przypadkach nagłej śmierci w trakcie zawodów, maratonów bądź treningów biegowych. Czy można było uniknąć tragedii?

Serce sportowca

Regularna aktywność fizyczna niesie za sobą mnóstwo korzyści i pozytywnie wpływa na zdrowie oraz samopoczucie. Może jednak prowadzić również do kontuzji, urazów i trwałych zmian adaptacyjnych organizmu. Serce i układ krążenia w wyniku regularnych treningów są w stanie dostosować się do zwiększonego wysiłku. Następują zmiany adaptacyjne tj. przerost serca mięśniowego, powiększenie komór serca oraz spowolnienie jego akcji w stanie spoczynku. Zmiany te określa się jako „serce sportowca”. Twórcą tego określenia jest S.Henschen, który w roku 1899 wykrył przerost mięśnia sercowego u zdrowych narciarzy-biegaczy. Na skutek poszerzenia komór i przedsionków serca oraz głównych naczyń żylnych, w organizmie powstają „magazyny” krążącej krwi, która zostaje wykorzystywana w czasie zwiększonego wysiłku.

Czy bieganie jest zdrowe dla serca?

Decydując się na bieganie, zarówno amatorsko jak i zawodowo, musimy zdać sobie sprawę z tego, że każde sportowe starcie jest dla organizmu przekraczaniem granic jego możliwości, a zmiany chorobowe z tym związane mogą przebiegać bezobjawowo. To, że nie odczuwamy żadnych dolegliwości, nie oznacza, że mamy „serce jak dzwon”. Podejmujmy zatem rozsądne decyzje o zdrowym bieganiu i zamierzając wrócić do sportu po dłuższej przerwie bądź przygotowując się do maratonu, odwiedzajmy lekarza i wykonujmy profilaktyczne badania.

Profilaktyka wydłuża życie

Badania mają na celu profilaktykę zaburzeń kardiologicznych, które w wyniku intensywnego wysiłku mogą doprowadzić do nagłej śmierci. Dedykowane są osobom amatorsko uprawiającym sport, wyczynowo oraz tym, które dopiero rozpoczynają swoją biegową przygodę. Zaleca się im wykonanie badań laboratoryjnych, tj morfologia, glukoza, lipidogram, jonogram, AIAT, AspAT, kreatynina, GFR oraz analiza ogólna moczu. Należy wykonać również USK-UKG (echo serca), EKG, Holter (EKG lub ciśnieniowy) oraz posiadając już wszystkie wyniki powyższych badań udać się na konsultację lekarską.

Przyczyny nagłej śmierci w bieganiu

Nagła śmierć sportowców nie zawsze przychodzi bez ostrzeżenia. W większości przypadków można dopatrzeć się wcześniej symptomów ostrzegających, które niestety często są lekceważone. Jeżeli zatem zaobserwujesz u siebie zamostkowy ból serca po bieganiu – przejściowy, piekący z uczuciem ucisku lub rozpierania, czujesz kołatanie serca miarowe lub nierówne, niemiarowe, masz zawroty głowy i duszności lub zdarzyło się Tobie zasłabnąć po wysiłku – nie bagatelizuj tych objawów i nie zwlekaj ani chwili, ale w trybie pilnym udaj się do lekarza. Współczesne metody diagnostyczne są w stanie wykryć ryzyko wystąpienia arytmii serca i rozpocząć właściwe postępowanie. Jednak całkowicie ryzyka nie da się wyeliminować i nagłe zgony sportowców się zdarzają i będą się zdarzać.

W artykule „Wiedza i Życie” nr7/1996 w artykule pt ”Serce wyczynowca” pojawiła się ciekawa analiza przyczyn nagłej śmierci sportowców. Wśród młodych zawodników, tj poniżej 35 lat przypadki nagłej śmierci występują rzadko, a najczęstszą ich przyczyną jest kardiomiopatia przerostowa. Wśród pozostałych przyczyn śmierci w tej grupie wiekowej wymienia się chorobę niedokrwienną serca, samoistny przerost lewej komory oraz nieprawidłowości naczyń wieńcowych. Ryzyko wystąpienia śmierci gwałtownie wzrasta z wiekiem wyczynowca. U starszych sportowców – powyżej 35 lat przeważającą przyczyną zatrzymania akcji serca jest ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. Wypadanie płatka zastawki, nabyte wady zastawkowe oraz kardiomiopatia przerostowa są wymieniane w dalszej kolejności częstotliwości występowania.

Arytmia serca a sport

Arytmia to zaburzenia rytmu serca i jego nieregularność, przyspieszenie lub zwolnienie.  Jej przyczyną najczęściej jest choroba zastawek i niedokrwienie serca oraz nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienie serca bądź wady wrodzone. Lekarze często słyszą pytanie z ust pacjentów, czy osoby z arytmią serca mogą uprawiać sport? Odpowiadają oni wówczas, że choroby serca nie wykluczają całkowicie sportowców z aktywności fizycznej, a wręcz przeciwnie – jest ona zalecana, ale na adekwatnym do stanu zdrowia poziomie i zawsze wymaga konsultacji lekarskiej. Wiele osób z migotaniem przedsionków uprawia sport, ale dotyczy to tylko sytuacji bez istotnych chorób serca (wada zastawkowa, kardiomiopatia, choroba wieńcowa) . A jaki sport wybrać przy arytmii? Rekreacyjnie można uprawiać różne dyscypliny sportowe, ale z tych wytrzymałościowych, niestety należy zrezygnować.

Sport po zawale

Europejskie, w tym polskie Towarzystwa Kardiologiczne sugerują osobom po zawale wysiłek fizyczny o charakterze aerobowym, czyli dynamiczne ćwiczenia fizyczne, które poprawią wydolność organizmu. Zalecają wykonywanie takich ćwiczeń 3 razy w tygodniu w cyklach 30-minutowych. Przekonują, że uprawianie sportu ma bardzo pozytywny wpływ na zdrowie fizyczne oraz psychiczne, a skutki można zauważyć już po kilku tygodniach. Najczęściej rekomendowany sport po zawale serca to nordic walking. Jeżeli próba wysiłkowa wykaże dobrą wydolność serca i brak cech niedokrwienia mięśnia sercowego, można zacząć i biegać. Podczas treningu serce wzmacnia się, kurczy się rzadziej, ale z większą siłą czyli obniża tętno. Obniża się też ciśnienie krwi. Ale zawsze pamiętajmy – po zawale biegamy z umiarem. Mogą to być biegi półgodzinne, a można biegać dwa razy po 15 minut, a poprawa zdrowia z pewnością będzie zauważalna.

Sport wyczynowy a zdrowie

Nie jest tajemnicą, że sport wyczynowy to obciążenie dla organizmu i powoduje zmiany fizjologiczne mięśnia sercowego, ale w większości przypadków po zakończeniu kariery parametry echokardiograficzne wracają do normy.  Jeżeli tylko sportowiec będzie prawidłowo prowadzony przez trenera i będzie regularnie poddawał się badaniom lekarskim, sport nie zaszkodzi zdrowiu jego serca.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *