Stres w pracy a zdrowie

Częste nadgodziny, nieoczekiwane, nowe zadania, nacisk na szybkie tempo i wysoką efektywność – te i szereg innych sytuacji w miejscu pracy są częstym źródłem stresu u wielu Polaków. Takie przewlekłe zestresowanie niesie ze sobą wiele, negatywnych konsekwencji, zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego.

Źródła stresu w pracy

Jak podaje Państwowa Inspekcja Pracy, przewlekły stres w miejscu pracy wynika przede wszystkim z jej psychospołecznych warunków, do których zalicza się:

  • przeciążenie ilościowe pracą, np. ciągła praca w nadgodzinach, presja czasu,
  • przeciążenie jakościowe pracą, m.in. odpowiedzialność za ludzi, podejmowanie decyzji o znacznych konsekwencjach,
  • niedociążenie jakościowe pracą – wykonywanie prostych, powtarzalnych czynności,
  • ograniczony zakres kontroli nad pracą, np. sztywne godziny pracy, brak informacji na temat celu i efektów pracy,
  • niejasność pełnionej roli zawodowej – brak wiedzy na temat zakresu obowiązków, odpowiedzialności, sposobu wykonywania pracy,
  • konflikt roli zawodowej, m.in. zmienne wymagania przełożonych, brak możliwości awansu, rozwoju, podwyżki,
  • brak wsparcia ze strony współpracowników i/lub przełożonych, np. rywalizacja i konflikty między współpracownikami, utrudniony kontakt z przełożonym,
  • fizyczne warunki pracy – hałas, zbyt wysokie lub zbyt niskie temperatury, uciążliwe zapachy.

Poziom odczuwanego stresu może być różny u poszczególnych osób, wyróżnić można jednak pewne grupy ryzyka, szczególnie narażone na stres zawodowy. Zalicza się do nich m.in. osoby młode oraz w podeszłym wieku, osoby z krótkim stażem pracy, pracowników o niedopasowanych do danego zawodu predyspozycjach, osoby z problemami pozazawodowymi (np. choroba, rozwód, narodziny dziecka).

Stres w pracy niszczy Twoje zdrowie

Ciągły stres w miejscu pracy prowadzi do wyczerpania fizycznego, psychicznego oraz odczuwania różnorodnych dolegliwości somatycznych. W konsekwencji, stale zestresowany pracownik może zacząć cierpieć na:

  • choroby układu pokarmowego, m.in. owrzodzenia, zespół jelita drażliwego (IBS),
  • obniżenie odporności, a w konsekwencji – częstsze choroby infekcyjne,
  • nadciśnienie, chorobę wieńcową,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • bóle karku, barków, okolicy krzyżowo-lędźwiowej kręgosłupa,
  • depresję, nerwicę.

Ponadto, stres w pracy zwiększa ryzyko zawału, udaru oraz wystąpienia nowotworów. Powoduje on również nasilenie objawów chorób skóry, takich jak m.in. łuszczyca, pokrzywka czy atopowe zapalenie skóry.

Dlaczego stres negatywnie wpływa na zdrowie?

Nasz organizm w trudnych sytuacjach wydziela działające mobilizująco hormony stresu – kortyzol, adrenalinę i noradrenalinę. Do ich zadań należy zwiększanie stężenia glukozy we krwi, rozszerzenie oskrzeli, podwyższanie ciśnienia krwi – dzięki nim, możliwa jest błyskawiczna reakcja na zagrożenie. Stanowią one ważny mechanizm obronny, jednak ich stałe wydzielanie – na przykład pod wpływem stresu w pracy – sieje spustoszenie w organizmie.

Długotrwałe działanie hormonów stresu prowadzi do rozregulowania układu hormonalnego i odpornościowego. Osłabiony organizm jest bardziej podatny na choroby, a istniejące już schorzenia ulegają zaostrzeniu. Ponadto, fizyczne skutki stresu, w połączeniu z wyczerpaniem psychicznym, mogą doprowadzić do rozwoju depresji czy zaburzeń lękowych (tzw. nerwic).

Jak radzić sobie ze stresem w pracy?

Jeśli w pracy czujesz się ciągle zestresowany, zacznij pracować nad swoją świadomością emocjonalną i wypracuj strategie radzenia sobie ze zdenerwowaniem – zanim zaczniesz odczuwać fizyczne konsekwencje stresu! Tłumienie emocji i udawanie, że wszystko jest w porządku to najgorsze z możliwych rozwiązań. Pomocna w radzeniu ze stresem może być rozmowa z terapeutą lub psychologiem, zadbaj również o regularną aktywność fizyczną, odpowiednią higienę snu i czas na odpoczynek, możesz także wykonywać ćwiczenia oddechowe.

Gdy zaczynasz odczuwać niepokojące objawy somatyczne, często łapiesz infekcje, zacznij od wizyty u lekarza pierwszego kontaktu. Wywiad i podstawowe badania pomogą ustalić, czy Twoje dolegliwości wskazują na rozwój poważnej choroby. U lekarza rodzinnego otrzymasz również skierowanie do właściwego specjalisty, który wdroży leczenie schorzeń, spowodowanych stresem.

Stres w pracy może doprowadzić także do schorzeń psychicznych, najczęściej do depresji bądź nerwicy. Nerwica objawia się najczęściej problemami ze snem, ciągłym zmęczeniem, lękiem i niepokojem, dolegliwościami bólowymi bez nieprawidłowości fizycznych. W przebiegu depresji chorzy odczuwają bezsens, pustkę, lęk, tracą energię życiową i zainteresowania. Jeśli takie objawy obserwujesz u siebie lub bliskiej osoby, konieczne jest wdrożenie leczenia – farmakologicznego, które dobiera psychiatra, oraz niefarmakologicznego, opartego w głównej mierze na psychoterapii indywidualnej i grupowej.

W przypadku psychiatry, nie potrzebujesz skierowania od lekarza pierwszego kontaktu. Jeśli podejrzewasz, że stres w pracy mógł doprowadzić u Ciebie do rozwoju depresji, nerwicy czy innego schorzenia psychicznego nie zwlekaj – zapisz się jak najszybciej na wizytę!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *